Buitenland

Journalist Der Spiegel ontmaskerd als fantast

Een journalist van het Duitse blad Der Spiegel heeft in tal van artikelen verhalen, sprekers en citaten verzonnen. Het gaat om Claas Relotius, van wie de afgelopen jaren zo'n zestig bijdragen zijn gepubliceerd in het blad of op de site van Der Spiegel. Relotius heeft bekend dat hij bij een deel van de artikelen heeft gefraudeerd.

De zaak kwam aan het licht nadat een andere journalist met wie Relotius een stuk had gemaakt, Juan Moreno, argwaan had gekregen. Hun artikel, dat vorige maand werd gepubliceerd, ging over een Amerikaanse burgerwacht bij de grens met Mexico ('Jaegers Grenze'). Moreno kreeg in eerst instantie intern nul op het rekest, maar hij werd wel geloofd nadat hij in de VS zelf bewijs had verzameld tegen Relotius.

Relotius schrijft sinds 2011 voor Der Spiegel, eerst als freelancer en later als vaste redacteur. Volgens Relotius is er wat mis met veertien van de zestig artikelen die hij schreef. Maar het blad sluit niet uit dat het aantal hoger ligt; dat wordt nu uitgebreid onderzocht.

Niet de eerste

Rammelende artikelen gingen onder meer over een Amerikaanse die als getuige executies bijwoont, twee Iraakse kinderen die door IS werden ontvoerd en over een gevangene in Guantanamo Bay. Relotius heeft in het verleden ook geschreven voor de Duitse editie van de Financial Times, de Zwitserse Neue Zürcher Zeitung en de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung.

Relotius is niet de eerste journalist die zich hier schuldig aan maakt. Een berucht voorbeeld is dat van Stephen Glass, die eind jaren 90 tegen de lamp liep. Hij verzon meer dan de helft van zijn verhalen voor het Amerikaanse tijdschrift The New Republic. In 2003 werd de zaak verfilmd als Shattered Glass.

In Nederland werd journalist Perdiep Ramesar in 2014 ontslagen door Trouw. De krant stelde vast dat veel van zijn bronnen niet te traceren waren.


Lees verder...

Buitenland

Brussel heeft veertien noodmaatregelen paraat voor no-deal-brexit

De Europese Commissie wil met veertien noodmaatregelen een complete chaos voorkomen als er eind maart geen overeenstemming is tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk over de brexit.

Met name het in goede banen leiden van het luchtverkeer heeft hoge prioriteit in die plannen, zodat niet van de ene op de andere dag vluchten uitvallen omdat vliegtuigen niet meer mogen landen. Het noodpakket moet maximaal twaalf maanden duren.

Maatregelen met pijn in het hart

Als de EU en Groot-Brittannië zonder afspraken uit elkaar gaan - een zogenoemde no-deal-brexit - zijn gezamenlijke regels van de ene op de andere dag niet meer geldig. Landingsrechten voor vliegtuigen bijvoorbeeld. Ook zal alles wat de EU in en uit gaat gecontroleerd moeten worden. Dat kan tot lange files leiden bij de zeehavens en de tunnel onder het Kanaal.

De Europese Commissie zegt de maatregelen met pijn in het hart te nemen. "Het liefst willen we dat de Britten blijven en als dat niet kan, willen we een deal. Maar op een scheiding zonder deal zit hier niemand te wachten. Desondanks bereiden we ons er wel op voor", aldus een EU-woordvoerder.

Een no-deal-brexit zal sowieso geld kosten. De Britten betalen dan namelijk niet meer mee aan de Europese begroting. Dat is voordelig voor de schatkist in Londen, maar nadelig voor de andere 27 EU-lidstaten.

Nederland moet dan ongeveer 1,5 miljard euro bijpassen. Dat bedrag loopt in de jaren daarna verder op, omdat er ook extra geld moet worden uitgegeven aan zaken zoals extra douanepersoneel en apparatuur.

Volgens een berekening van de Algemene Rekenkamer komt het verlies voor Nederland bij een no-deal-brexit in totaal uit op ongeveer 2,3 miljard euro.


Lees verder...

Buitenland

'Communicatie Europese diplomaten jarenlang geïnfiltreerd door China'

Het diplomatieke communicatienetwerk van de Europese Unie is jarenlang geïnfiltreerd door vermoedelijk een Chinese hack-eenheid. De hackers kregen via een relatief eenvoudige phishing-operatie toegang tot de systemen van diplomaten op Cyprus en daarmee ook tot het communicatienetwerk van de EU. Dat zegt een Amerikaans beveiligingsbedrijf dat de spionage ontdekte tegen The New York Times.

In de onderschepte berichten bespreken Europese diplomaten onder meer de Russische activiteiten op de geannexeerde Krim. Zo staat in een bericht op 8 februari van dit jaar dat de Krim is veranderd in een 'hot zone' waar mogelijk al kernkoppen zijn geplaatst. Tegen The New York Times zeggen Amerikaanse diplomaten overigens dat daarvoor nog geen bewijs is gezien.

Ook is te lezen wat Europese diplomaten in juli bespraken met de Chinese president Xi Jinping. Xi zou in een gesprek hebben gezegd dat China zich niet laat kleineren door de VS, "zelfs als een handelsoorlog iedereen pijn gaat doen".

'VS blijft belangrijkste partner'

Verder komt de relatie tussen de VS en de EU in de berichten aan bod en de worsteling in Brussel hoe om te gaan met de directe, soms weinig diplomatieke communicatiestijl van president Trump. Europese diplomaten in Washington spreken bijvoorbeeld hoe Brussel moet omgaan met "de negatieve houding naar de EU, die een hoop onzekerheid teweegbrengt". De diplomaten adviseren Brussel om ook buiten Trump, via het Congres, te werken.

Een ander advies, afkomstig van de nummer twee van de EU-diplomatenmissie in Washington, is om de VS te blijven noemen als "onze belangrijkste partner" en eraan toe te voegen dat dat ondanks het feit is dat de EU en de VS het over een aantal zaken niet eens zijn. Daarbij valt te denken aan de oplossing van het klimaatprobleem, handelszaken en de Iraanse kwestie.

Het gaat bij de berichten niet om de gevoeligste communicatie die kon worden ingezien; voor die categorie is de beveiliging scherper. De cyberaanvallers hebben het materiaal niet openbaar gemaakt. Een inlichtingenofficier zegt tegen The New York Times dat het puur om spionage ging. Het Amerikaanse beveiligingsbedrijf dat de ontdekking deed, heeft meer dan 1100 berichten gedeeld met de krant.


Lees verder...

Buitenland

Belgische koning Filip praat met politici: hoe nu verder?

Koning Filip van België gaat vandaag met partijvoorzitters praten over hoe het politiek verder moet in het land nu premier Michel het ontslag van zijn regering heeft aangeboden. Belangrijkste vraag: komen er vervroegde verkiezingen, of blijft de regering aan tot 26 mei 2019? Op die dag staan er parlementsverkiezingen gepland in België.

Premier Michel besloot gisteren naar de koning te gaan, nadat een motie van wantrouwen tegen zijn regering was aangekondigd. Die volgde nadat de regering op 8 december zijn meerderheid kwijtraakte. Toen stapte de Vlaams-nationalistische N-VA uit het kabinet, omdat de partij het niet eens was met de Belgische steun aan het VN-migratiepact.

Als de koning het ontslag accepteert, moet het parlement zichzelf nog ontbinden binnen veertig dagen. Dan zouden er eind januari of begin februari verkiezingen kunnen worden gehouden. Maar de verwachting is dat er een zogenoemde 'regering in lopende zaken' komt. Alleen de N-VA en Vlaams Belang lijken vervroegde verkiezingen te willen.

Tijd winnen

De koning heeft met de kerstvakantie voor de deur de tijd om gesprekken te voeren. "Op deze manier kun je gewoon een beetje tijd winnen", zegt professor Patricia Popelier van de Universiteit van Antwerpen tegen de Belgische omroep VRT. Volgens haar is er nu feitelijk al een regering in lopende zaken. "Zodra je het ontslag aanbiedt, ben je in lopende zaken."

Ook politiek commentator Ivan De Vadder denkt dat de huidige situatie premier Michel niet slecht uitkomt. "Dat de premier het ontslag van zijn regering heeft aangeboden, betekent dat de vertrouwensstemming in het parlement als het ware vervalt, want de koning houdt dat beslag in beraad", aldus De Vadder. "Intussen kan het parlement - dat niet ontbonden is en gewoon blijft functioneren - blijven werken zoals het parlement werkt."

Michel gaf eerder al aan niks te zien in nieuwe verkiezingen. Hij wil liever samenwerken met het parlement om lopende zaken af te handelen. Het betekent wel dat zijn regering veel minder zelf kan doen. Er kunnen alleen beslissingen worden genomen die het beleid niet fundamenteel veranderen. Bij dringende zaken, zoals bijvoorbeeld de brexit, kan de regering mogelijk wel meer gedaan krijgen.

Chaotische toestanden

De N-VA, die dus eerder deze maand uit de regering stapte, ziet zo'n constructie niet zitten. "We moeten de keuze maken die de minste chaos met zich meebrengt", zegt fractieleider Peter De Roover. "Wanneer dit het begin is van nog eens vier maanden deze chaotische toestanden, dan denk ik dat naar de kiezer gaan een betere keuze is."

Maar volgens politiek journalist van de VRT Johny Vansevenant krijgt de partij weinig steun voor dat standpunt. "Er is geen enkele regeringspartij die vervroegde verkiezingen wil. Dat betekent dat migratie het thema zou zijn, dat is goed voor N-VA en Vlaams Belang. Maar ik denk niet dat de regeringspartijen hen dat gunnen."

En dat VN-migratiepact waar het allemaal mee begon? Dat wordt vandaag in New York bekrachtigd, ook door België.


Lees verder...

Buitenland

Amerikaanse Senaat akkoord met radicale hervorming strafrechtsysteem

De Amerikaanse Senaat heeft een wet aangenomen waarmee het strafrechtsysteem in de VS grondig op de schop gaat. Er was een grote meerderheid voor de hervorming bij zowel Republikeinen als Democraten. De verwachting is dat de zogenoemde First Step Act nog deze week wordt goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden.

Een belangrijk punt is dat gevangenen makkelijker vrij kunnen komen of huisarrest krijgen, bijvoorbeeld bij goed gedrag of deelname aan een rehabilitatieprogramma. Er wordt ook extra geld vrijgemaakt om het gemakkelijker te maken voor gevangenen om terug te keren in de maatschappij.

Verder kunnen mensen die voor de derde keer worden veroordeeld voor een drugsgerelateerde misdaad voortaan een celstraf van 25 jaar krijgen in plaats van levenslang. Voorwaarde is wel dat ze geen geweld hebben gebruikt. Ook de zware minimumstraffen voor veel drugsgerelateerde misdaden die rechters nu nog moeten opleggen, zullen verdwijnen.

Zwarte Amerikanen

De nieuwe wet werd met een grote meerderheid aangenomen met 87 tegen 12 stemmen. Dat is bijzonder in een land waar de Democraten en Republikeinen vooral vaak tegenover elkaar staan.

Maar volgens correspondent Arjen van der Horst is de eensgezindheid niet toevallig: "Al jaren voeren zowel conservatieve als progressieve lobbygroepen campagne voor een hervorming van dat strafrechtsysteem, en dat kreeg bij beide partijen steeds meer weerklank."

Beide partijen hebben daar hun eigen motivatie voor. De Democraten zien het vooral als manier om een sociaal onrecht te repareren. "Zwarte Amerikanen hebben drie keer meer kans opgepakt te worden voor wietbezit dan witte Amerikanen", zegt Van der Horst in het NOS Radio 1 Journaal.

Kosten: 80 miljard per jaar

De Republikeinen hebben een financieel motief voor de hervorming. "Bijna een kwart van alle gevangenen in de wereld zit achter Amerikaanse tralies en dat kost de Amerikaanse overheid naar schatting tachtig miljard per jaar."

Als het Huis van Afgevaardigden de wet goedkeurt, moet president Trump zijn handtekening nog zetten. Dat lijkt een formaliteit. Van der Horst: "Het was de president zelf die bij Republikeinse congresleiders had aangedrongen op een stemming voor de Kerst. Bovendien is het ook zijn schoonzoon Jared Kushner die heel hard gelobbyd heeft voor deze hervorming van het strafrecht."

Trump heeft al laten weten de nieuwe wet toe te juichen.


Lees verder...

Buitenland

Parlement en EU-lidstaten akkoord over verbod op wegwerpplastic

Afgevaardigden van het Europees Parlement en de EU-lidstaten zijn het na 12,5 uur onderhandelen eens geworden over een verbod op wegwerpplastic. Daarmee is een van de laatste stappen gezet naar de verbanning van zaken als plastic bestek, rietjes en wattenstaafjes.

De praktische instelling van het verbod is door het akkoord een kwestie van tijd, zegt correspondent Bert van Slooten. Enkel het Europees Parlement moet nog een keer stemmen over het definitieve voorstel, waarna lidstaten het verbod moeten inpassen in hun nationale wetgeving. De maatregel geldt dan mogelijk vanaf 2021, omdat het tijd kost het verbod juridisch te regelen.

"Een mijlpaal in onze inspanningen plastic afval terug te dringen", schrijft de Oostenrijkse minister van Duurzaamheid Elisabeth Köstinger over de deal. Zij overzag namens EU-voorzitter Oostenrijk de onderhandelingen.

In oktober ging het Europees Parlement al met grote meerderheid akkoord (571 parlementsleden stemden voor, 53 tegen) met het verbod op wegwerpplastic, nadat de Europese Commissie het plan in mei op de agenda had gezet.

Europees Commissaris Frans Timmermans presenteerde toen het plan.

Met het verbod wil de EU voorkomen dat plastic als zwerfvuil in het milieu en met name in zee terechtkomt. Van al het afval in de wateren binnen de Europese Unie is 85 procent plastic. Wegwerpplastic zorgt voor de helft van het afval en visserij-artikelen zoals vislijnen en netten voor ruim een kwart. In die netten kunnen vissen en andere zeedieren verstrikt raken.

In het EU-voorstel worden ook producenten verantwoordelijk voor de kosten voor inzameling van het afval. Dat geldt voor bijvoorbeeld fabrikanten van plastic tasjes, ballonnen en sigarettenfilters.


Lees verder...